Anasayfa ⟶ Blog ⟶ Karvakrol ⟶ Kekik Yağı Alırken Eczacıya Sorulacak 5 Soru

Kekik Yağı Alırken Eczacıya Sorulacak 5 Soru

Kekik yağı şişesinin etiketini inceleyen eller ve taze kekik dalları

Kekik yağı alırken şişedeki “saf” ya da “doğal” ifadesi tek başına bir şey anlatmaz. Kekiğin türünü, hasadını, karvakrol oranını ve bu oranın her şişede aynı kalıp kalmadığını sormak, iki ürün arasındaki farkı görmenin en kısa yoludur.

Raflarda çok sayıda kekik yağı var ve etiketlerinde benzer kelimeler geçiyor: saf, doğal, hakiki. Bu kelimeler şişenin içindeki yağın bileşimi hakkında pek bir şey söylemez. Kekik yağlarını birbirinden ayıran, içlerindeki karvakrol oranı ve bu oranın nasıl korunduğudur. Kekik yağı nasıl seçilir sorusunun cevabı da bu yüzden eczacıya soracağınız beş soruda toplanıyor.

Kısa cevap

Kekik yağı alırken eczacıya şu beş soruyu sorun. Bu yağ hangi kekik türünden elde edildi? Kekik nerede yetişti ve ne zaman hasat edildi? Karvakrol oranı etikette yazıyor mu? Bu oran her partide aynı mı? Parti analizi yapılıyor mu? Bu sorulara net cevap veren ürün, içeriğini ölçen ve beyan eden üründür.

Kekik yağlarını birbirinden ayıran nedir?

Kekik yağı, kekik bitkisinin buharla damıtılmasıyla elde edilen uçucu bir yağdır. Bileşiminde onlarca madde bulunur; Türkiye’de kekik yağı denince akla gelen türlerde öne çıkan bileşen genellikle karvakroldür. Bir kekik yağını tanımlayan da bu bileşenin oranıdır. Karvakrolün ne olduğunu ve hangi bitkilerde bulunduğunu karvakrol yazımızda ayrıntılı anlattık.

1. Bu yağ hangi kekik türünden elde edildi?

Türkiye’de “kekik” adı tek bir bitkiyi anlatmaz. Origanum, Thymus, Thymbra ve Satureja gibi farklı cinslerden pek çok tür bu adla anılır ve her birinin yağı farklı bir bileşime sahiptir. İzmir kekiği (Origanum onites) ve karabaş kekik (Thymbra spicata) gibi türlerde karvakrol öne çıkarken, Thymus cinsinden bazı türlerde timol ağırlıktadır.

Etikette türün Latince adı yazıyorsa ürünün hangi bitkiden geldiğini bilirsiniz. Yazmıyorsa eczacınıza sorun.

Vacrol’de: Vacrol serisinin damla ve softgel ürünlerinde kullanılan yağ, etikette İzmir kekiği (Origanum onites) esansiyel yağı olarak yer alır.

İzmir kekiği (Origanum onites) ve karabaş kekik (Thymbra spicata) çiçekli halde

2. Kekik nerede yetişti ve ne zaman hasat edildi?

Aynı türden toplanan kekik bile yetiştiği bölgeye, rakıma, aldığı güneşe ve hasat zamanına göre farklı bir yağ verir. Bu yüzden iki şişe aynı türden gelse de içerikleri aynı olmayabilir.

Hasat zamanı da sonucu belirgin biçimde değiştirir. İzmir kekiği üzerinde yapılan bir çalışmada karvakrol oranı, bitkinin gelişim dönemine ve günün hangi saatinde toplandığına göre %24,7 ile %52,6 arasında değişmiş; en yüksek oran, çiçeklenme öncesinde sabah saat 10.00’da toplanan bitkiden elde edilmiş (Toncer ve ark., 2009).

Eczacınıza hammaddenin nereden geldiğini ve hasat döneminin belli olup olmadığını sorun.

Vacrol’de: Bazı hammaddeler Carmed Arge Çiftliği’nde yetiştiriliyor; üretim, gıda güvenliği standartlarına uygun sözleşmeli tesislerde yapılıyor.

Çiçeklenme döneminde kekik hasadı yapan eller ve hasır sepet

3. Karvakrol oranı etikette yazıyor mu?

Kekik yağının kimyasal karakterini ortaya koyan en önemli göstergelerden biri, içerdiği karvakrol oranıdır. Oranı yazmayan bir etiket, içerikle ilgili en temel bilgiyi vermemiş olur. Oranın yanında timol oranına da bakabilirsiniz; iki bileşen kekik yağının karakterini birlikte belirler.

Karvakrol kadar timol oranı da önemli mi?

Kekik yağının bileşimini değerlendirirken yalnızca karvakrol değil, timol oranı da dikkate alınmalıdır. Karvakrol ve timol, kekik yağında doğal olarak bulunan, benzer kimyasal yapıya sahip iki fenolik bileşendir. Ancak kekik türüne göre bu bileşenlerin oranları önemli ölçüde değişebilir.

Özellikle yüksek timol içeren kekik yağlarında dikkatli olunmalıdır. Timol, yüksek konsantrasyonlarda veya uygun olmayan dozlarda kullanıldığında tahriş edici ve toksik etkilere neden olabilir. Bununla birlikte toksisite yalnızca timol oranına değil, maruz kalınan doza, kullanım şekline ve süresine de bağlıdır. Karvakrol de saf halde ve yüksek konsantrasyonda tahriş edici olabilen fenolik bir bileşendir; bu yüzden hangi kekik yağı seçilirse seçilsin etiketteki miktar aşılmamalı ve kullanım önerisine uyulmalıdır.

Bu nedenle kekik yağı seçerken karvakrol ve timol oranlarının bilinmesi, ürünün kimyasal bileşiminin değerlendirilmesi açısından önemlidir.

Eczacınıza ürünün karvakrol ve timol oranlarının yüzde kaç olduğunu sorun.

Vacrol’de: Vacrol Damla, S-Mix Damla, Vacrol 500 mg Softgel ve Vacrol-M’deki kekik yağı %86 karvakrol içerir; timol oranı %2’nin altındadır. Vacrol Sprey’de karvakrol oranı %90’dır.

4. Bu oran her partide aynı mı?

Doğal bir hammaddede oran hasattan hasada değişir. Standardize bir üründe ise her üretim partisi aynı orana getirilir; bugün aldığınız şişe ile birkaç ay sonra alacağınız şişe aynı bileşimde olur.

Etikette “standardize” kelimesini görüyorsanız hangi bileşen üzerinden ve hangi orana standardize edildiğini sorun. Oranı belirtilmeyen bir “standardize” ifadesi eksik bilgidir.

Vacrol’de: Damla ve softgel ürünlerdeki kekik yağı %86 karvakrol oranına, Vacrol Sprey %90 oranına standardize edilir.

5. Parti analizi yapılıyor mu?

Etiketteki oranın doğruluğu, her üretim partisinde yapılan laboratuvar analiziyle kontrol edilir. Analiz sonucu, kutudaki parti numarasıyla eşleşen bir analiz belgesinde yer alır.

Eczacınıza kutudaki parti numarasını ve son tüketim tarihini gösterip bu partinin analiz belgesi olup olmadığını sorun.

Vacrol’de: Her yeni üretim partisinde karvakrol oranı laboratuvarda analiz edilir ve oran etikette beyan edilir.

Kekik yağı numunelerinin gaz kromatografisi ile laboratuvar analizi

Kekik yağı etiketinde başka nelere bakılmalı?

Etiket bilgisi Neden önemli?
Onay numarası Takviye edici gıdalar Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla satışa sunulur; onay numarası etikette yer alır.
Kullanım önerisi Konsantre bir yağın kaç damla ve nasıl seyreltilerek kullanılacağını gösterir.
Yaş sınırı ve uyarılar Kimlerin kullanmaması ya da kullanmadan önce hekime danışması gerektiğini belirtir.
İçindekiler listesi Kekik yağının yanında başka bitki yağları varsa hepsi etikette sıralanır.
Parti numarası ve son tüketim tarihi Ürünü analiz belgesiyle eşleştirmeyi ve tazeliğini kontrol etmeyi sağlar.
Ambalaj Koyu renkli cam şişe, yağı ışıktan uzak tutar.
Kekik yağı etiketinde kontrol edilecek altı bilgiyi gösteren infografik

Vacrol serisinde hangi formlar var?

Kekik yağının formunu kullanım alışkanlığınıza göre seçebilirsiniz. Vacrol serisindeki damla ve softgel ürünlerin hepsinde %86 karvakrol içeren İzmir kekiği yağı bulunur; ürünler, eşlik eden bitki yağlarında ve kullanım biçiminde ayrılır.

Ürün Form Etiketteki kullanım önerisi
Vacrol Damla 10 ml Damla 11 yaş ve üzeri için günde 2 kez 2 damla; bir çay kaşığı zeytinyağında seyreltilerek ya da bir gıdaya damlatılarak
S-Mix Damla 10 ml Damla, başka bitki yağlarıyla birlikte 11 yaş ve üzeri için günde 2 kez 2 damla; aynı şekilde zeytinyağında seyreltilerek
Vacrol 500 mg Softgel Yumuşak kapsül 11 yaş ve üzeri için sabah ve akşam birer softgel; yemekten önce ya da yemekle birlikte
Vacrol-M 500 mg Softgel Yumuşak kapsül, başka bitki yağlarıyla birlikte 11 yaş ve üzeri için sabah ve akşam birer softgel; yemekten önce ya da yemekle birlikte

Damla ürünler doğrudan ağza damlatılmaz; mutlaka sabit bir yağ ya da besinle seyreltilir. Size en yakın bayi eczaneyi Eczane Rehberi sayfasından bulabilirsiniz.

Vacrol Damla, S-Mix Damla, Vacrol 500 mg ve Vacrol-M softgel ürünleri taze kekikle

Vacrol 500 MG 30’lu Softgel – Standardize Karvakrol

899,00 TL

Vacrol-M 500 MG 30’lu Softgel – Standardize Karvakrol

899,00 TL

S-Mix Damla 10 ML – Standardize Karvakrol

999,00 TL

Vacrol Damla 10 ML – Standardize Karvakrol

899,00 TL

Takviye edici gıdalar ilaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Vacrol ürünleri 11 yaş ve üzeri içindir. Hamilelik, emzirme dönemi, hastalık ya da ilaç kullanımı durumunda hekiminize danışın.

Sık Sorulan Sorular

Saf kekik yağı nasıl anlaşılır?

“Saf” ifadesi tek başına bileşimi göstermez. Etikette türün Latince adı, karvakrol oranı, parti numarası ve onay numarası yer alıyorsa ürünün içeriği hakkında somut bilgi verilmiş olur.

Kekik yağının rengi ve kokusu kaliteyi gösterir mi?

Renk ve koku bir fikir verebilir ama bileşimi ölçmez. Karvakrol oranı ancak laboratuvar analiziyle belirlenebilir.

Kekik yağı içilir mi?

Saf haliyle içilmez ve doğrudan ağza damlatılmaz. Takviye edici gıda olarak satılan damla ürünler, etiketteki porsiyonla bir çay kaşığı zeytinyağında ya da bir gıdada seyreltilerek kullanılır.

Karvakrol oranı yüksek olan kekik yağı daha mı iyidir?

Oran, ürünün bileşimini tanımlar; tek başına bir sıralama yapmaz. Önemli olan oranın etikette açıkça yazması ve her partide aynı kalmasıdır.

Eczanedeki kekik yağı ile aktardaki arasında ne fark var?

Fark satış yerinden çok ürünün statüsünden gelir. Takviye edici gıda olarak onaylanmış bir üründe onay numarası, kullanım önerisi, uyarılar ve parti bilgisi etikette yer alır. Aynı bilgileri satın aldığınız her ürün için sorabilirsiniz.

Kekik yağı nasıl saklanır?

25 °C’nin altında, doğrudan güneş ışığından uzakta ve ağzı sıkıca kapalı saklanmalıdır. Koyu renkli cam şişe bu yüzden tercih edilir.

Kekik yağı nasıl seçilir? Beş sorunun özeti

İyi bir kekik yağını tanımak için bu beş soruya verilen cevaplar yeterli bilgi verir. Türünü, hasadını, oranını, standardizasyonunu ve parti analizini açıkça söyleyebilen ürünün içinde ne olduğunu bilirsiniz.